Khoảng 96.400 kỹ sư. Chỉ khoảng 7.200 ở tầng senior.

Kelson tìm kiếm nhân sự kỹ thuật trong năm ngành tại Việt Nam: bán dẫn, điện tử, tự động hóa và robot công nghiệp, AI ứng dụng trong sản xuất, và trung tâm dữ liệu. Bản đồ này đếm những người mà các cuộc tìm kiếm ấy bắt đầu từ đó: mỗi ngành có bao nhiêu kỹ sư, ở tầng nào, và ai đang giữ các vị trí senior.

Bản đồ trong năm con số

Ước tính của Kelson. Tổng quy mô từng ngành được đối chiếu với số liệu công khai khi có. Việc chia theo tầng và theo quốc tịch là ước tính của Kelson. Xem mục “Bản đồ này không nói điều gì”.

Các tầng được định nghĩa thế nào

Các tầng theo phạm vi làm chủ, không theo chức danh và không theo số năm kinh nghiệm.

• Entry. Thực hiện một quy trình đã được xác định.
• Middle. Làm chủ một bước của quy trình.
• Senior. Làm chủ cả một dây chuyền, một quy trình hoặc một mảng sản phẩm.

Chức danh cho biết một người từng ngồi ở đâu — không cho biết họ đã làm gì ở đó. Hai người cùng chức danh có thể ở hai tầng khác nhau.

Ghi chú: Người Việt từng làm việc ở nước ngoài rồi trở về được tính là người Việt.

Năm ngành, sáu kim tự tháp

Bán dẫn tách thành thiết kế chip và đóng gói, kiểm thử, hai nhóm có hình dạng rất khác nhau. Mỗi kim tự tháp dưới đây vẽ theo thang riêng của nó.

Kỹ sư entry, middle, senior theo ngành. Tỷ lệ senior của từng ngành ghi dưới tên.

Tỷ lệ và tỷ số được tính từ các số đếm trong bảng và làm tròn. “Người Việt ở senior” là tỷ lệ vị trí senior do công dân Việt Nam giữ.

Đọc từng ngành

Điện tử: ngành lớn nhất, kim tự tháp dốc nhất

63.400 kỹ sư, chiếm 66% bản đồ nhưng chỉ 54% tầng senior. Cứ một kỹ sư senior có 10,3 kỹ sư entry, tỷ số cao nhất trong sáu nhóm. 58% vị trí senior do người Việt giữ. Khoảng 1.600 kỹ sư senior nước ngoài ở đây chiếm hai phần ba tổng số kỹ sư senior nước ngoài của cả năm ngành.

Một mốc công khai để đối chiếu: Samsung R&D Center Vietnam cho biết có khoảng 2.500 kỹ sư Việt Nam (tháng 5/2026).

Bán dẫn: hai kim tự tháp dưới một cái tên

Thiết kế chip: 7.200 kỹ sư, 14,9% ở tầng senior, 3,2 kỹ sư entry trên mỗi kỹ sư senior, 82% người Việt ở tầng senior. Đóng gói và kiểm thử: 7.600 kỹ sư, 7,5% ở tầng senior, 7,8 kỹ sư entry trên mỗi kỹ sư senior, 55% người Việt ở tầng senior. Khoảng 257 trong 570 vị trí senior ở đóng gói và kiểm thử do kỹ sư nước ngoài giữ, so với 193 trên 1.070 ở thiết kế chip.

Số liệu công khai cho thấy quy mô nhân lực gần với các tổng này: khoảng 7.000 kỹ sư thiết kế vi mạch và 7.000–8.000 kỹ sư ở đóng gói, kiểm thử, vật liệu và thiết bị bán dẫn (ban chỉ đạo quốc gia, báo cáo tháng 12/2025). Chiến lược của Chính phủ (Quyết định 1018/QĐ-TTg, tháng 9/2024) đặt mục tiêu hơn 50.000 kỹ sư và sinh viên tốt nghiệp ngành bán dẫn đến năm 2030.

Mục tiêu đếm cả kỹ sư lẫn sinh viên tốt nghiệp, còn bản đồ này đếm kỹ sư đang làm việc theo tầng, nên hai con số không cùng thước đo. Khoảng cách giữa 14.800 và 50.000 vẫn đáng để ý. Một mục tiêu đào tạo đếm số người tốt nghiệp; vị trí senior do người đã làm chủ một dây chuyền hay một thiết kế qua nhiều năm giữ.

Tự động hóa và robot công nghiệp: tầng giữa rộng

13.700 kỹ sư. Tầng middle chiếm 41% ngành (5.570), so với 31% ở điện tử. Tỷ lệ senior là 9,3%, so với 6,1% ở điện tử.

Nếu cứ năm kỹ sư middle có một người lên senior, tầng senior sẽ tăng khoảng 1.100 người, từ 1.280 lên khoảng 2.400. Đây là một phép thử giả định để thấy quy mô nguồn kế cận, không phải dự báo.

AI ứng dụng trong sản xuất: nhóm duy nhất phình ở giữa

1.860 kỹ sư. Tầng middle (886) lớn hơn tầng entry (790), là nhóm duy nhất trong sáu nhóm có đặc điểm này. Tầng senior có 184 người, chiếm 9,9% ngành, cao thứ hai sau thiết kế chip (14,9%). Khoảng một trong bốn vị trí ấy do kỹ sư nước ngoài giữ (26%).

Hồ sơ được tính ở đây không chỉ là học máy, mà là học máy chạy bên trong một quy trình sản xuất.

Trung tâm dữ liệu: nhỏ, và tầng senior còn đang hình thành

2.640 kỹ sư ở khâu thiết kế, xây dựng và vận hành; không tính lưới điện. Cứ một kỹ sư senior có 6,0 kỹ sư entry. 230 người ở tầng senior, bằng 3,2% toàn bộ kỹ sư senior trong bản đồ. 39% vị trí ấy do kỹ sư nước ngoài giữ, khoảng 90 người.

Để hình dung hướng đi của ngành: CBRE Vietnam ghi nhận 104 MW công suất trung tâm dữ liệu đang vận hành vào tháng 11/2025 và dự báo tăng gấp 5,6 lần từ mức đó, với mốc 2030.

Ai đang giữ các vị trí senior

Trong sáu kim tự tháp, 66% vị trí senior do công dân Việt Nam giữ, kể cả kỹ sư đã từ nước ngoài trở về. Tỷ lệ này dao động từ 55% ở đóng gói và kiểm thử đến 82% ở thiết kế chip.

Khoảng 2.450 kỹ sư senior là người nước ngoài. Hai phần ba trong số đó làm ở điện tử.

Kỹ sư senior nước ngoài đang ở đâu

Khoảng cách này không nói về năng lực. Một tầng senior cần nhiều năm để hình thành: phải có người làm chủ một dây chuyền, một quy trình hay một sản phẩm đủ lâu để điều đó được tính. Khoảng cách sẽ thu hẹp. Câu hỏi là nhanh đến đâu.

Bản đồ này không nói điều gì

• Tổng quy mô từng ngành được đối chiếu với số liệu công khai khi có: nhân lực bán dẫn, các trung tâm R&D lớn, công suất trung tâm dữ liệu. Không nguồn công khai nào đếm kỹ sư theo phạm vi làm chủ, hay theo quốc tịch ở tầng senior. Việc chia thành entry, middle, senior và tỷ lệ người Việt ở tầng senior là ước tính của Kelson, dựa trên quan sát thị trường.
• Các ô nhỏ (184 ở AI ứng dụng, 230 ở trung tâm dữ liệu) là những con số kém chắc chắn nhất. Nên đọc là “vài trăm người”, không phải số đếm chính xác.
• Bản đồ chỉ gồm năm ngành. Không đếm kỹ thuật viên và công nhân vận hành, kỹ sư phần mềm ngoài các ngành này, hay kỹ sư ở các ngành khác.
• Trung tâm dữ liệu gồm thiết kế, xây dựng và vận hành. Không gồm lưới điện.
• Người Việt từng làm việc ở nước ngoài rồi trở về được tính là người Việt. “Nước ngoài” là công dân nước khác đang làm việc tại Việt Nam.
• Bản đồ mô tả năm 2026 và sẽ được cập nhật khi dữ liệu công khai thay đổi. Nếu một con số trông sai, hãy viết cho Kelson.

Kelson làm việc ở đâu

Các cuộc tìm kiếm của Kelson bắt đầu từ tầng senior của năm ngành này. Cả nước chỉ có khoảng 7.200 người ở tầng senior, nên tìm đúng một người không phải chuyện lọc CV.

Chức danh cho biết một người từng ngồi ở đâu — không cho biết họ đã làm gì ở đó. Kelson bắt đầu từ công việc: dây chuyền nào, thiết kế nào, hệ thống nào một người đã làm chủ, và nó có chạy được không. Kelson đọc điều một người thật sự đã làm — không phải điều chức danh nói, cũng không phải cách họ nói ra.

Nếu bạn làm chủ cả một dây chuyền, một quy trình hay một mảng sản phẩm trong một ngành như vậy, bạn nằm trong con số 7.184. Không cần gửi CV để trò chuyện.

Đăng ngày 30/09/2026